Xử trí thành công ca thuyên tắc phổi nguy kịch ở bệnh nhân 67 tuổi tại Bệnh viện Quốc tế Tâm Trí Hồng Ngự

Bệnh nhân nguy kịch với nhiều yếu tố nguy cơ

Bệnh nhân Phạm Thị T., 67 tuổi, nhập viện trong tình trạng đau ngực dữ dội bên phải, khó thở, thở co kéo các cơ hô hấp, kích thích, vật vã lo lắng và vã mồ hôi. Các dấu hiệu sinh tồn dao động. Đáng lưu ý, bệnh nhân có tiền sử thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng gây hội chứng chùm đuôi ngựa, khiến bà không thể đi lại và phải nằm một chỗ trong thời gian dài – một yếu tố nguy cơ điển hình của thuyên tắc huyết khối. Ngoài ra, bệnh nhân còn có nhiều bệnh nền như tăng huyết áp, sỏi thận, thoái hóa khớp gối, hạn chế vận động, và sử dụng corticoid kéo dài dẫn đến suy vỏ thượng thận.

Nhận định đây là trường hợp có nguy cơ thuyên tắc phổi cao, ê-kíp bác sĩ đã tiến hành xử lý ban đầu ngay lập tức, kết hợp với các cận lâm sàng cần thiết.

Chẩn đoán xác định và điều trị kịp thời

Kết quả chụp cắt lớp vi tính có tiêm thuốc cản quang cho thấy có huyết khối trong động mạch phổi phải và nhánh thùy dưới trái. Siêu âm tim cho thấy tăng áp lực động mạch phổi, giãn thất phải và nhĩ phải. Siêu âm Doppler mạch máu chi dưới phát hiện huyết khối tĩnh mạch hiển bé bên phải. Các chỉ số sinh hóa như D-dimer, Troponin và NT-proBNP đều tăng rất cao, khẳng định chẩn đoán thuyên tắc phổi cấp tính.

Nếu không được xử trí kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ cao rơi vào tình trạng sốc tim, rối loạn nhịp và thậm chí tử vong. Nhờ can thiệp sớm và điều trị tích cực tại Bệnh viện, sau 7 ngày, bệnh nhân đã ổn định và được xuất viện với kế hoạch theo dõi, điều trị lâu dài theo chỉ định của bác sĩ.

Thuyên tắc phổi: Hiểu đúng để phòng ngừa hiệu quả

Thuyên tắc phổi là gì?

Thuyên tắc phổi (pulmonary embolism) là tình trạng một hoặc nhiều nhánh động mạch trong phổi bị tắc nghẽn, thường do cục máu đông từ huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) di chuyển từ chân hoặc phần khác của cơ thể lên phổi. Đây là tình trạng nguy hiểm, có thể gây tử vong nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

• - Nguyên nhân phổ biến nhất là huyết khối tĩnh mạch sâu.
• - Các yếu tố nguy cơ:
  • + Nằm lâu sau phẫu thuật hoặc tai biến
  • + Phụ nữ sau sinh
  • + Người bị ung thư, béo phì, tiểu đường
  • + Rối loạn đông máu di truyền
  • + Dùng thuốc tránh thai kéo dài
  • + Hạn chế vận động do tuổi cao hoặc bệnh lý mãn tính

Triệu chứng thường gặp

• - Đau ngực dữ dội như dao đâm, tăng lên khi hít sâu
• - Khó thở, thở nhanh, tím tái
• - Ho ra máu
• - Tim nhanh hoặc loạn nhịp
• - Vã mồ hôi, kích thích, vật vã, có thể ngất

Chẩn đoán

• - Chụp cắt lớp vi tính (CT có thuốc cản quang): xác định vị trí tắc
• - Xét nghiệm D-dimer: tăng cao trong thuyên tắc huyết khối
• - Siêu âm mạch máu chi dưới: phát hiện huyết khối tĩnh mạch
• - Siêu âm tim: đánh giá ảnh hưởng lên tim phải

Phòng ngừa thuyên tắc phổi hiệu quả

1. 1. Dùng thuốc chống đông dự phòng (nếu có chỉ định):
   • Heparin liều thấp, enoxaparin hoặc thuốc chống đông đường uống như rivaroxaban, apixaban.
   • Đặc biệt quan trọng ở bệnh nhân hậu phẫu, nằm ICU, ung thư, thai sản.
2. 2. Vận động sớm – tránh nằm lâu:
   • Sau phẫu thuật hoặc tai biến nên tập ngồi dậy, đi lại sớm theo chỉ định bác sĩ.
   • Người cao tuổi nên cử động tay chân thường xuyên để tránh huyết khối.
3. 3. Mang vớ ép y khoa (vớ áp lực):
   • Hỗ trợ lưu thông máu ở chi dưới, ngăn ngừa hình thành huyết khối.
4. 4. Sử dụng thiết bị hỗ trợ cơ học:
   • Máy bơm hơi ngắt quãng (IPC) có thể thay thế thuốc chống đông khi không sử dụng được.
5. 5. Kiểm soát các yếu tố nguy cơ:
   • Duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu.
   • Uống đủ nước, tuyệt đối không hút thuốc lá.
   • Phụ nữ cần thận trọng khi sử dụng thuốc ngừa thai lâu dài.
6. 7. Khám sức khỏe định kỳ:
   • Được bác sĩ tư vấn, đánh giá nguy cơ và can thiệp kịp thời nếu cần.

Đặt sự sống người bệnh là ưu tiên hàng đầu

Bệnh viện Quốc tế Tâm Trí Hồng Ngự là một trong những cơ sở y tế tại khu vực Đồng Tháp và ĐBSCL có đầy đủ năng lực chuyên môn, trang thiết bị hiện đại và đội ngũ y bác sĩ kinh nghiệm để tiếp nhận, xử trí hiệu quả các ca bệnh cấp cứu nguy kịch.

Hệ thống ICU hiện đại, quy trình cấp cứu đồng bộ và phối hợp liên chuyên khoa giúp bệnh viện luôn sẵn sàng đồng hành cùng người bệnh trong những thời điểm sống còn.