5 BỆNH MÙA HÈ Ở TRẺ BA MẸ KHÔNG NÊN CHỦ QUAN

Mùa hè với thời tiết nóng ẩm không chỉ khiến trẻ dễ mệt mỏi, mất nước, ăn uống kém mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho một số tác nhân gây bệnh phát triển và lây lan. Đặc biệt, trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên nguy cơ mắc bệnh và diễn tiến nặng có thể cao hơn người lớn.

Ba mẹ cần nhận biết những nhóm bệnh thường gặp, chủ động phòng ngừa và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường để bảo vệ sức khỏe của trẻ trong mùa nóng.

1. Bệnh đường tiêu hóa: Tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa, ngộ độc thực phẩm

Thời tiết nóng khiến thực phẩm dễ ôi thiu hoặc bị nhiễm vi khuẩn nếu chế biến và bảo quản không đúng cách. Trẻ có thể mắc tiêu chảy cấp, nôn ói, đau bụng hoặc ngộ độc thực phẩm sau khi ăn phải thức ăn hoặc sử dụng nguồn nước bị nhiễm bẩn. Tiêu chảy ở trẻ nhỏ cần được chú ý vì tình trạng mất nước có thể xảy ra nhanh hơn so với người lớn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nhiều trường hợp tiêu chảy có liên quan đến thực phẩm, nước uống nhiễm tác nhân gây bệnh hoặc vệ sinh tay không đảm bảo.

Để phòng bệnh, ba mẹ nên thực hiện nguyên tắc ăn chín, uống chín; sử dụng nguồn nước sạch; không cho trẻ ăn thực phẩm đã để ngoài môi trường quá lâu hoặc có dấu hiệu biến chất. Người chăm sóc và trẻ cần rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và trước khi chế biến thức ăn.

Khi trẻ tiêu chảy, cần đặc biệt theo dõi dấu hiệu mất nước như khát nhiều, môi khô, tiểu ít, mắt trũng, mệt hoặc lừ đừ. Không tự ý sử dụng thuốc cầm tiêu chảy hay kháng sinh cho trẻ khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

2. Tay chân miệng

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, chủ yếu do các virus đường ruột như Enterovirus 71 và Coxsackievirus gây ra. Bệnh có thể lây qua đường tiêu hóa, dịch tiết và qua các bề mặt, đồ chơi hoặc vật dụng bị nhiễm virus.

Biểu hiện thường gặp gồm sốt, đau miệng, loét miệng và các tổn thương dạng phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối hoặc vùng mông. Phần lớn trẻ có thể hồi phục, tuy nhiên một số trường hợp có thể diễn tiến nặng, đặc biệt khi liên quan đến EV71.

Để phòng bệnh, cần rửa tay cho trẻ và người chăm sóc thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi thay tã. Đồ chơi, tay nắm cửa, sàn nhà và những bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc cũng cần được vệ sinh, khử khuẩn định kỳ. Bộ Y tế cũng khuyến cáo tăng cường vệ sinh tay và đồ dùng của trẻ để hạn chế lây truyền tay chân miệng.

3. Sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh do virus Dengue gây ra và lây truyền qua muỗi Aedes, thường gọi là muỗi vằn. Muỗi truyền bệnh hoạt động nhiều vào ban ngày, và nguy cơ bệnh có thể gia tăng tại những nơi có nhiều dụng cụ chứa nước hoặc nước đọng tạo điều kiện cho muỗi sinh sản.

Trẻ mắc sốt xuất huyết có thể sốt cao đột ngột, đau đầu, mệt mỏi, đau cơ, buồn nôn hoặc xuất hiện các dấu hiệu xuất huyết. Một điểm quan trọng là bệnh có thể chuyển nặng nhanh, đôi khi vào thời điểm trẻ bắt đầu giảm sốt.

Biện pháp phòng bệnh quan trọng là loại bỏ nơi sinh sản của muỗi: đậy kín dụng cụ chứa nước, thay nước bình hoa, lật úp các vật dụng có thể đọng nước và diệt lăng quăng thường xuyên. Trẻ nên mặc quần áo dài, ngủ màn kể cả ban ngày khi cần thiết và sử dụng sản phẩm chống muỗi phù hợp với độ tuổi theo hướng dẫn sử dụng. Bộ Y tế nhấn mạnh việc diệt lăng quăng, dọn vệ sinh môi trường, đậy kín vật chứa nước và phòng muỗi đốt là những biện pháp quan trọng để phòng sốt xuất huyết.

4. Viêm đường hô hấp

Trẻ vẫn có thể mắc các bệnh viêm đường hô hấp trong mùa nóng như viêm mũi họng, viêm amidan, viêm phế quản hoặc viêm phổi. Nguyên nhân chủ yếu là các virus và vi khuẩn gây bệnh đường hô hấp; điều hòa không khí không phải là nguyên nhân trực tiếp gây nhiễm trùng.

Tuy nhiên, việc để trẻ thay đổi môi trường nhiệt độ quá đột ngột, phòng quá lạnh hoặc không gian kín, thông khí kém có thể khiến trẻ khó chịu và tạo điều kiện thuận lợi cho tác nhân hô hấp lây truyền giữa người với người.

Ba mẹ nên duy trì nhiệt độ phòng ở mức dễ chịu, tránh để luồng gió điều hòa thổi trực tiếp vào trẻ, giữ phòng thông thoáng và vệ sinh máy điều hòa định kỳ. Quan trọng hơn là rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi và hạn chế cho trẻ tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh hô hấp. WHO xem vệ sinh tay, vệ sinh hô hấp và thông khí phù hợp là những biện pháp quan trọng trong phòng lây nhiễm bệnh đường hô hấp.

5. Cúm, sởi, thủy đậu và một số bệnh viêm não có thể phòng ngừa bằng vaccine

Cúm, sởi, thủy đậu và một số bệnh gây viêm não không phải chỉ xuất hiện vào mùa hè. Tuy nhiên, đây đều là những bệnh truyền nhiễm mà trẻ nhỏ cần được bảo vệ chủ động vì có khả năng lây lan và trong một số trường hợp có thể gây biến chứng nghiêm trọng.

Đặc biệt, sởi có thể gây viêm phổi, viêm não; thủy đậu có thể gây nhiễm trùng da, viêm phổi hoặc các biến chứng khác. Trẻ dưới 5 tuổi cũng là nhóm có nguy cơ cao hơn đối với biến chứng của cúm. Vaccine là một trong những biện pháp phòng bệnh quan trọng đối với cúm, sởi và thủy đậu.

Ba mẹ nên thường xuyên kiểm tra sổ hoặc lịch sử tiêm chủng của trẻ để đảm bảo con được tiêm đầy đủ và đúng lịch theo khuyến cáo của cơ quan y tế và tư vấn của bác sĩ. Với các vaccine không nằm trong lịch tiêm chủng thường quy hoặc có nhiều loại khác nhau, nên trao đổi trực tiếp với cơ sở y tế để lựa chọn phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe của trẻ.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Ở trẻ nhỏ, một số bệnh có thể thay đổi nhanh và triệu chứng ban đầu đôi khi không đặc hiệu. Ba mẹ không nên chỉ dựa vào mức độ sốt để đánh giá tình trạng của trẻ.

Hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm khi trẻ có một trong các biểu hiện như:

• • Sốt cao kéo dài hoặc sốt kèm biểu hiện bất thường.
• • Lừ đừ, khó đánh thức, quấy khóc bất thường hoặc co giật.
• • Nôn ói nhiều, không ăn uống được.
• • Tiêu chảy liên tục hoặc có dấu hiệu mất nước.
• • Thở nhanh, khó thở, rút lõm lồng ngực hoặc tím tái.
• • Đau bụng nhiều, chảy máu bất thường hoặc tình trạng trẻ xấu đi nhanh.

Chủ động vệ sinh môi trường, đảm bảo an toàn thực phẩm, phòng muỗi đốt, thực hiện vệ sinh tay – hô hấp và tiêm chủng đầy đủ là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh ở trẻ. Khi trẻ có biểu hiện bất thường, việc thăm khám và xử trí kịp thời sẽ giúp hạn chế nguy cơ biến chứng.

Khi trẻ có dấu hiệu sốt cao, lừ đừ, nôn ói nhiều, tiêu chảy kéo dài, khó thở hoặc bất kỳ biểu hiện bất thường nào, ba mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm.

KHOA NHI – BỆNH VIỆN QUỐC TẾ TÂM TRÍ HỒNG NGỰ
Đồng hành cùng ba mẹ trong chăm sóc sức khỏe trẻ từ những triệu chứng thường gặp đến các bệnh lý cần theo dõi chuyên sâu.

• Thăm khám và tư vấn bởi đội ngũ bác sĩ
• Theo dõi, đánh giá tình trạng sức khỏe của trẻ
• Tư vấn chăm sóc và phòng bệnh phù hợp theo từng độ tuổi
• Hỗ trợ xử trí kịp thời khi trẻ có dấu hiệu bất thường

Đừng chờ đến khi bệnh trở nặng mới đưa trẻ đi khám. Chủ động thăm khám sớm giúp bác sĩ đánh giá đúng tình trạng và có hướng chăm sóc phù hợp cho bé.

BỆNH VIỆN QUỐC TẾ TÂM TRÍ HỒNG NGỰ
Tận tâm chăm sóc – Đồng hành cùng sức khỏe của bé.