Nấm Candida âm đạo: Nguyên nhân thường gặp gây viêm nhiễm phụ khoa ở phụ nữ

Ngứa vùng kín, khí hư bất thường, nóng rát khi đi tiểu hay đau khi quan hệ là những triệu chứng mà rất nhiều phụ nữ từng gặp phải. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết rằng một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm nhiễm phụ khoa chính là nhiễm nấm Candida âm đạo.

Theo thống kê, khoảng 75% phụ nữ sẽ mắc nấm Candida âm đạo ít nhất một lần trong đời và khoảng 40–50% có thể tái phát từ hai lần trở lên. Nếu không được điều trị đúng cách và loại bỏ các yếu tố nguy cơ, bệnh dễ tái đi tái lại nhiều lần, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe sinh sản cũng như tâm lý của người bệnh.

Nấm Candida âm đạo là gì?

Candida albicans là một loại nấm men tồn tại tự nhiên trên da, trong đường tiêu hóa và âm đạo. Bình thường, loại nấm này được kiểm soát bởi hệ vi sinh vật có lợi và hệ miễn dịch của cơ thể nên không gây bệnh.

Tuy nhiên, khi môi trường âm đạo mất cân bằng hoặc sức đề kháng suy giảm, nấm Candida có thể phát triển quá mức và gây viêm âm đạo do nấm Candida.

Đây là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất gây viêm nhiễm phụ khoa ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.

Dấu hiệu nhận biết nhiễm nấm Candida âm đạo

Triệu chứng của nhiễm nấm Candida âm đạo có thể xuất hiện từ nhẹ đến nặng, bao gồm:

• • Ngứa hoặc nóng rát vùng kín.
• • Khí hư màu trắng, đặc, vón cục như bã đậu.
• • Âm hộ đỏ, sưng hoặc xuất hiện các vết nứt nhỏ.
• • Cảm giác rát khi đi tiểu.
• • Đau hoặc khó chịu khi quan hệ tình dục.

Tuy nhiên, những triệu chứng này cũng có thể gặp ở nhiều bệnh phụ khoa khác như viêm âm đạo do vi khuẩn, Trichomonas hoặc các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Vì vậy, chị em không nên tự ý mua thuốc đặt hoặc thuốc uống điều trị khi chưa được bác sĩ thăm khám.

Việc khám phụ khoa và thực hiện các xét nghiệm cần thiết sẽ giúp xác định đúng nguyên nhân, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và hiệu quả.

Ai có nguy cơ cao bị nhiễm nấm Candida?

Ngoài nguyên nhân trực tiếp là nấm Candida phát triển quá mức, nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Sử dụng kháng sinh kéo dài

Kháng sinh không chỉ tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh mà còn làm giảm số lượng lợi khuẩn trong âm đạo. Khi hệ vi sinh bị mất cân bằng, nấm Candida có điều kiện phát triển mạnh hơn.

Mang thai và thay đổi nội tiết

Trong thời kỳ mang thai hoặc khi có sự thay đổi nội tiết do chu kỳ kinh nguyệt, sử dụng thuốc tránh thai hay thuốc corticoid, môi trường âm đạo có thể thay đổi, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển.

Suy giảm miễn dịch

Những người có hệ miễn dịch suy yếu sẽ dễ mắc các bệnh nhiễm trùng, trong đó có nhiễm nấm Candida.

Đái tháo đường kiểm soát kém

Lượng đường trong máu và nước tiểu tăng cao tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển, đồng thời làm giảm khả năng chống lại tác nhân gây bệnh của cơ thể.

Một số yếu tố khác

Một số thói quen trong sinh hoạt cũng làm tăng nguy cơ nhiễm nấm Candida âm đạo như:

• • Mặc quần áo hoặc đồ bơi ẩm ướt trong thời gian dài.
• • Mặc quần lót quá chật, không thấm hút mồ hôi.
• • Sử dụng dung dịch vệ sinh, xà phòng hoặc sản phẩm có nhiều hương liệu.
• • Vệ sinh vùng kín không đúng cách.

Vì sao điều trị nấm Candida nhưng bệnh vẫn tái phát?

Không ít phụ nữ gặp tình trạng điều trị xong một thời gian ngắn thì bệnh lại tái phát. Nguyên nhân thường xuất phát từ những sai lầm trong quá trình điều trị và chăm sóc.

Không tuân thủ đúng phác đồ điều trị

Việc tự ý mua thuốc, ngưng thuốc khi triệu chứng vừa giảm hoặc sử dụng thuốc không đúng chỉ định có thể khiến nấm chưa được loại bỏ hoàn toàn và dễ tái phát.

Người bệnh cần sử dụng thuốc đúng hướng dẫn của bác sĩ và đủ thời gian điều trị.

Không tái khám sau điều trị

Nhiều người cho rằng hết ngứa là đã khỏi bệnh nên bỏ qua lịch tái khám. Trên thực tế, nấm vẫn có thể tồn tại ở mức độ thấp và bùng phát trở lại khi gặp điều kiện thuận lợi.

Tái khám đúng hẹn giúp bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị và phát hiện sớm nguy cơ tái phát.

Không điều trị cho bạn tình khi cần thiết

Candida không được xem là bệnh lây truyền qua đường tình dục. Tuy nhiên, nấm vẫn có thể tồn tại ở bạn tình mà không gây triệu chứng. Trong một số trường hợp tái phát nhiều lần, bác sĩ có thể chỉ định điều trị đồng thời cho cả hai để hạn chế nguy cơ tái nhiễm.

Trong thời gian điều trị, nên kiêng quan hệ tình dục hoặc thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ.

Vệ sinh vùng kín chưa đúng cách

Thụt rửa sâu trong âm đạo hoặc sử dụng các sản phẩm có tính tẩy mạnh sẽ làm mất cân bằng hệ vi sinh và độ pH tự nhiên của âm đạo.

Để bảo vệ sức khỏe vùng kín, chị em nên:

• • Chỉ vệ sinh bên ngoài bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ.
• • Không thụt rửa âm đạo khi không có chỉ định.
• • Thay băng vệ sinh mỗi 4–6 giờ trong kỳ kinh.
• • Mặc đồ lót cotton, giữ vùng kín luôn khô thoáng.

Lạm dụng kháng sinh

Việc sử dụng kháng sinh không đúng chỉ định làm giảm lợi khuẩn bảo vệ âm đạo, tạo điều kiện để nấm Candida phát triển.

Chỉ nên sử dụng kháng sinh khi có chỉ định của bác sĩ.

Chế độ sinh hoạt chưa hợp lý

Ăn nhiều đường, thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài, ít vận động hoặc kiểm soát đường huyết kém đều làm tăng nguy cơ tái phát nhiễm nấm Candida.

Để tăng sức đề kháng, chị em nên:

• • Hạn chế đồ ngọt và thực phẩm nhiều đường.
• • Tăng cường rau xanh, trái cây và thực phẩm lên men như sữa chua.
• • Duy trì tập luyện thể dục đều đặn.
• • Ngủ đủ giấc và giảm căng thẳng.
• • Kiểm soát tốt các bệnh lý mạn tính, đặc biệt là đái tháo đường.

Cách phòng ngừa nấm Candida âm đạo

Mặc dù không phải lúc nào cũng có thể phòng tránh hoàn toàn, nhưng chị em có thể giảm nguy cơ mắc bệnh bằng những biện pháp sau:

• • Vệ sinh vùng kín đúng cách, không thụt rửa âm đạo.
• • Mặc quần lót cotton, giữ vùng kín luôn sạch và khô thoáng.
• • Thay quần áo ướt hoặc đồ bơi ngay sau khi sử dụng.
• • Không tự ý dùng thuốc đặt âm đạo hoặc kháng sinh.
• • Quan hệ tình dục an toàn và điều trị đồng thời cho bạn tình khi có chỉ định của bác sĩ.
• • Duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, tăng cường miễn dịch và kiểm soát tốt các bệnh lý nền.

Khi nào nên đi khám phụ khoa?

Nếu bạn xuất hiện các triệu chứng như ngứa vùng kín, khí hư bất thường, nóng rát khi đi tiểu, đau khi quan hệ hoặc tình trạng viêm nhiễm tái phát nhiều lần, hãy đến cơ sở y tế để được bác sĩ Sản Phụ khoa thăm khám.

Việc chẩn đoán đúng nguyên nhân và điều trị sớm không chỉ giúp kiểm soát triệu chứng mà còn hạn chế nguy cơ tái phát và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.