NHIỄM VI KHUẨN HP GÂY RA NHỮNG BỆNH LÝ DẠ DÀY NÀO?

Vi khuẩn HP, tên đầy đủ là Helicobacter pylori (H. pylori), là loại vi khuẩn có khả năng sống trong lớp nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày. Nhiễm HP rất phổ biến trên thế giới và phần lớn người nhiễm không có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, ở một số người, tình trạng nhiễm kéo dài có thể gây viêm niêm mạc dạ dày, loét dạ dày – tá tràng và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.

Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới đã xếp H. pylori vào Nhóm 1 – nhóm tác nhân được xác định có khả năng gây ung thư ở người. Nhiễm H. pylori mạn tính là một yếu tố nguy cơ quan trọng và là nguyên nhân đã được xác nhận của ung thư dạ dày không thuộc vùng tâm vị.

1. Viêm dạ dày mạn tính do H. pylori

Khi xâm nhập niêm mạc dạ dày, HP gây phản ứng viêm. Nhiều trường hợp nhiễm kéo dài trong nhiều năm mà không có triệu chứng, nhưng niêm mạc dạ dày vẫn có thể bị tổn thương âm thầm.

Người bệnh có thể xuất hiện đau hoặc nóng rát vùng thượng vị, đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn, ợ hơi hoặc cảm giác mau no. Nếu viêm mạn kéo dài, một số trường hợp có thể tiến triển thành viêm teo niêm mạc và biến đổi tiền ung thư.

2. Loét dạ dày – tá tràng

HP là một trong những nguyên nhân quan trọng nhất gây loét dạ dày và loét tá tràng. Vi khuẩn làm suy yếu hàng rào bảo vệ niêm mạc, khiến acid và men tiêu hóa dễ gây tổn thương hơn.

Người bệnh có thể đau vùng thượng vị, đau khi đói hoặc sau ăn, buồn nôn, đầy bụng. Nếu ổ loét tiến triển, có thể xảy ra biến chứng như xuất huyết tiêu hóa hoặc thủng ổ loét. Hướng dẫn của Hội Tiêu hóa Hoa Kỳ cũng xác định Điều trị tiệt trừ H. pylori giúp làm lành vết loét và giảm nguy cơ tái phát loét, đặc biệt trong bệnh loét liên quan đến HP.

3. Ung thư dạ dày

Đây là hậu quả nghiêm trọng nhất liên quan đến nhiễm HP kéo dài.

Nhiễm HP kéo dài → viêm dạ dày mạn → teo niêm mạc → dị sản ruột → loạn sản → có thể tiến triển thành ung thư dạ dày.. IARC hiện xem nhiễm HP là nguyên nhân chính của ung thư dạ dày và đang thúc đẩy các chiến lược tầm soát – điều trị HP ở những quần thể có gánh nặng ung thư dạ dày cao.

Không phải người nhiễm HP nào cũng sẽ bị ung thư dạ dày. Nguy cơ còn phụ thuộc vào thời gian nhiễm, chủng vi khuẩn, cơ địa, tiền sử gia đình, hút thuốc, chế độ ăn và tình trạng tổn thương niêm mạc dạ dày.

4. HP và triệu chứng khó tiêu

HP có thể liên quan đến triệu chứng khó tiêu như đau hoặc nóng rát thượng vị, đầy bụng sau ăn, mau no, buồn nôn hoặc ợ hơi. Ở một số người bệnh, điều trị tiệt trừ HP có thể giúp cải thiện triệu chứng.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đầy bụng, khó tiêu đều do HP. Người bệnh vẫn cần được đánh giá để loại trừ các bệnh lý thực thể khác.

5. HP có gây trào ngược dạ dày – thực quản không?

Đây là điểm cần hiểu đúng. Hiện chưa thể coi HP là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh trào ngược dạ dày – thực quản.

Trào ngược liên quan chủ yếu đến hoạt động của cơ thắt thực quản dưới, áp lực ổ bụng, thoát vị hoành, béo phì và nhiều yếu tố khác. HP và bệnh trào ngược có thể cùng tồn tại ở một người, nhưng mối quan hệ giữa hai tình trạng này khá phức tạp.

Vì vậy, không nên mặc định người bị ợ nóng, ợ chua là do nhiễm HP.

HP có gây bệnh ở đại tràng, túi thừa hay tiêu chảy mạn tính không?

HP không phải nguyên nhân được xác lập của các bệnh lý như viêm loét đại trực tràng, ung thư đại tràng hay tiêu chảy mạn tính. Vì vậy, không nên tự quy kết các triệu chứng tiêu hóa kéo dài là do HP.

Khi nào nên kiểm tra HP và nội soi tiêu hóa?

Người thường xuyên đau vùng thượng vị, đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn, có tiền sử loét dạ dày – tá tràng hoặc thuộc nhóm có nguy cơ ung thư dạ dày nên được bác sĩ chuyên khoa đánh giá.

Tùy từng trường hợp, HP có thể được phát hiện bằng test hơi thở, xét nghiệm phân hoặc qua mẫu sinh thiết khi nội soi. Với người có triệu chứng cảnh báo như sụt cân không rõ nguyên nhân, thiếu máu thiếu sắt, nôn ói kéo dài, xuất huyết tiêu hóa hoặc khó nuốt, nội soi dạ dày thường được cân nhắc để tìm nguyên nhân. Hướng dẫn ACG cũng khuyến nghị nội soi kèm sinh thiết ở những bệnh nhân khó tiêu có yếu tố cảnh báo hoặc nguy cơ ung thư dạ dày cao.

Nội soi tiêu hóa NBI Nhật Bản – quan sát tổn thương niêm mạc rõ hơn

Tại Bệnh viện Quốc tế Tâm Trí Hồng Ngự, khách hàng có thể lựa chọn dịch vụ nội soi tiêu hóa ứng dụng công nghệ NBI, hỗ trợ bác sĩ quan sát chi tiết hơn bề mặt niêm mạc và hệ thống vi mạch.

NBI – Narrow Band Imaging – là kỹ thuật tăng cường hình ảnh bằng dải ánh sáng hẹp, giúp làm nổi bật cấu trúc bề mặt và mạch máu niêm mạc. Công nghệ này có giá trị hỗ trợ nhận diện và đánh giá các tổn thương bất thường trong đường tiêu hóa, đặc biệt những tổn thương niêm mạc cần khảo sát kỹ hơn.

Nội soi tiền mê – ngủ nhẹ, giảm khó chịu

Đối với người lo sợ cảm giác buồn nôn, khó chịu khi nội soi, bệnh viện có nội soi tiền mê. Người bệnh được sử dụng thuốc an thần theo chỉ định và được theo dõi trong suốt quá trình thực hiện, nhờ đó thường ngủ nhẹ và ít cảm nhận khó chịu trong lúc nội soi.

Sau thủ thuật, người bệnh được theo dõi cho đến khi tỉnh táo và ổn định. Do tác dụng của thuốc an thần, khách hàng cần thực hiện đúng hướng dẫn của nhân viên y tế về ăn uống, đi lại và lái xe sau nội soi.

NỘI SOI TIÊU HÓA – BỆNH VIỆN QUỐC TẾ TÂM TRÍ HỒNG NGỰ

Nếu thường xuyên đau dạ dày, đầy hơi, khó tiêu, ợ nóng, có tiền sử nhiễm HP hoặc muốn kiểm tra sức khỏe đường tiêu hóa, hãy chủ động thăm khám để được bác sĩ tư vấn phương pháp kiểm tra phù hợp.

Nội soi NBI – Hình ảnh tăng cường
Nội soi tiền mê – Ngủ nhẹ, giảm khó chịu
Thăm khám và đánh giá trực tiếp bởi bác sĩ

Phát hiện sớm tổn thương đường tiêu hóa là một trong những bước quan trọng giúp việc theo dõi và điều trị được thực hiện kịp thời, đặc biệt ở những người có nguy cơ cao mắc bệnh dạ dày.