Thứ sáu, 11/09/2026, 08:20 GMT+7
Nhiều người cho rằng muốn quan sát rõ những thay đổi nhỏ trên niêm mạc đường tiêu hóa, bác sĩ phải sử dụng thuốc nhuộm trong quá trình nội soi. Tuy nhiên, với công nghệ NBI, hình ảnh niêm mạc và hệ thống mạch máu có thể được làm nổi bật bằng ánh sáng dải tần hẹp mà không cần phun thuốc nhuộm trực tiếp lên bề mặt niêm mạc.

NBI là gì?
NBI là viết tắt của “Narrow Band Imaging”, nghĩa là nội soi hình ảnh dải tần hẹp. Đây là công nghệ tăng cường hình ảnh được tích hợp trên hệ thống nội soi, giúp bác sĩ quan sát rõ hơn cấu trúc bề mặt và các mạch máu nhỏ của niêm mạc.
Khác với nội soi ánh sáng trắng thông thường, NBI sử dụng hai dải ánh sáng hẹp màu xanh lam và xanh lục. Các bước sóng này được hemoglobin trong máu hấp thụ mạnh, nhờ đó mạng lưới mao mạch trên bề mặt niêm mạc và các mạch máu nằm sâu hơn được thể hiện với độ tương phản cao hơn. Công nghệ này không sử dụng tia X và không cần đưa chất nhuộm vào cơ thể người bệnh.
Có thể hiểu đơn giản: ánh sáng trắng giống như bật đèn để quan sát toàn bộ căn phòng, còn NBI giống như sử dụng ánh sáng chuyên dụng để làm nổi bật những chi tiết cần được kiểm tra kỹ hơn.
NBI khác gì với nội soi ánh sáng trắng?
Ánh sáng trắng vẫn là phương thức quan sát cơ bản và giữ vai trò quan trọng trong nội soi tiêu hóa. Bác sĩ sử dụng ánh sáng trắng để khảo sát tổng thể thực quản, dạ dày, tá tràng hoặc đại tràng, từ đó nhận diện các tổn thương như viêm, loét, polyp, xuất huyết hoặc khối bất thường.
Khi phát hiện khu vực cần đánh giá kỹ hơn, bác sĩ có thể chuyển sang chế độ NBI ngay trong quá trình nội soi. Chế độ này giúp tăng độ tương phản của mạch máu và bề mặt niêm mạc, qua đó hỗ trợ nhận biết những thay đổi nhỏ hoặc không điển hình mà đôi khi khó quan sát đầy đủ bằng ánh sáng trắng.
Như vậy, NBI không phải là một phương pháp nội soi hoàn toàn khác và cũng không thay thế ánh sáng trắng. Hai chế độ được sử dụng bổ trợ cho nhau nhằm cung cấp thêm thông tin cho bác sĩ khi đánh giá tổn thương.
NBI hỗ trợ bác sĩ như thế nào?
Trong nội soi tiêu hóa, một số tổn thương sớm có thể chỉ biểu hiện bằng sự thay đổi nhẹ về màu sắc, cấu trúc bề mặt hoặc hình thái mạch máu. NBI giúp làm nổi bật các đặc điểm này, hỗ trợ bác sĩ:
Công nghệ NBI có thể được ứng dụng khi khảo sát thực quản, dạ dày và đại tràng. Trong những trường hợp phù hợp, hình ảnh NBI giúp bác sĩ đánh giá kỹ hơn các vùng nghi ngờ như niêm mạc biến đổi, tổn thương tiền ung thư hoặc polyp đại trực tràng. Một số nghiên cứu cho thấy NBI có thể hỗ trợ tăng khả năng nhận diện dị sản ruột dạ dày khi được sử dụng kết hợp với nội soi ánh sáng trắng.
NBI có thay thế sinh thiết không?
NBI là công nghệ hỗ trợ quan sát và định hướng chẩn đoán, không thể tự xác định chắc chắn một tổn thương là lành tính hay ác tính. Khi phát hiện vùng bất thường, bác sĩ vẫn có thể cần lấy mẫu mô để làm xét nghiệm giải phẫu bệnh. Đây mới là cơ sở quan trọng để xác định bản chất của nhiều tổn thương.
Hiệu quả của NBI còn phụ thuộc vào chất lượng hệ thống nội soi, việc chuẩn bị của người bệnh, vị trí tổn thương và kinh nghiệm của bác sĩ. Vì vậy, kết quả cần được đánh giá kết hợp với triệu chứng, tiền sử bệnh, các xét nghiệm liên quan và kết quả mô bệnh học khi có chỉ định.
NBI cũng không có nghĩa là người bệnh hoàn toàn không bao giờ cần sử dụng thuốc nhuộm. Trong một số tình huống chuyên môn, bác sĩ có thể phối hợp thêm kỹ thuật khác nếu thấy cần thiết.
Người bệnh có cảm thấy khác biệt khi sử dụng NBI không?
Việc chuyển từ ánh sáng trắng sang chế độ NBI được thực hiện ngay trên hệ thống nội soi và không tạo thêm thao tác xâm lấn đối với người bệnh. NBI sử dụng ánh sáng nhìn thấy, không phát tia X và bản thân việc chuyển chế độ không gây đau. Cảm giác trong quá trình nội soi chủ yếu phụ thuộc vào loại nội soi, phương pháp gây mê hoặc tiền mê và tình trạng sức khỏe của từng người.
Để kết quả quan sát đạt chất lượng, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn chuẩn bị. Đối với nội soi dạ dày, người bệnh phải nhịn ăn theo hướng dẫn; đối với nội soi đại tràng, cần làm sạch đại tràng đầy đủ trước khi thực hiện.
Ứng dụng NBI tại Bệnh viện Quốc tế Tâm Trí Hồng Ngự


Tại Bệnh viện Quốc tế Tâm Trí Hồng Ngự, hệ thống nội soi NBI Olympus – Nhật Bản được ứng dụng trong nội soi tiêu hóa. Công nghệ này hỗ trợ bác sĩ quan sát kỹ cấu trúc niêm mạc và mạng lưới mạch máu, góp phần nhận diện vùng bất thường, lựa chọn vị trí sinh thiết phù hợp và nâng cao hiệu quả đánh giá tổn thương.
Người có các biểu hiện như đau bụng kéo dài, khó nuốt, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, rối loạn đại tiện, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư đường tiêu hóa nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và tư vấn nội soi khi cần thiết. Việc phát hiện tổn thương ở giai đoạn sớm có ý nghĩa quan trọng đối với lựa chọn phương pháp điều trị và theo dõi sức khỏe lâu dài.