THÁNG 10 – CAO ĐIỂM CỦA BỆNH CÚM MÙA: BA MẸ CẦN LÀM GÌ ĐỂ BẢO VỆ TRẺ VÀ GIA ĐÌNH?

Tháng 10 hàng năm thường được xem là cao điểm của bệnh cúm mùa. Tại nhiều địa phương, đặc biệt là khu vực phía Nam, ghi nhận tình trạng “cả lớp cùng bệnh”, “cả nhà cùng sốt”, trẻ nhỏ và người cao tuổi là những đối tượng dễ bị tấn công nhất.

Cúm không phải là bệnh mới, nhưng mức độ lây lan nhanh và nguy cơ biến chứng khiến nó trở thành mối lo ngại thực sự đối với sức khỏe cộng đồng – nhất là khi thời tiết thay đổi thất thường, mưa nắng xen kẽ như hiện nay.

Cúm mùa là gì?

Cúm mùa là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, do virus cúm (Influenza virus) gây ra. Bệnh có thể lây từ người sang người qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc khi tiếp xúc với bề mặt nhiễm virus rồi đưa tay lên mũi, miệng.
Mặc dù nhiều người thường nhầm cúm với cảm lạnh thông thường, cúm thực tế nguy hiểm hơn rất nhiều, vì virus cúm có khả năng gây viêm phổi, tổn thương tim, thậm chí suy đa cơ quan ở người có sức đề kháng yếu.

1. Nhận biết triệu chứng của bệnh cúm

Cúm thường khởi phát đột ngột và diễn tiến nặng hơn so với cảm lạnh. Một số triệu chứng điển hình gồm:

• • Sốt cao: Nhiệt độ có thể từ 39–41°C, kèm theo ớn lạnh, run rẩy.
• • Đau nhức cơ, khớp, cảm giác mệt mỏi, đau nhức toàn thân.
• • Đau đầu dữ dội, đặc biệt vùng trán và quanh hốc mắt.
• • Ho khan, đau họng, sổ mũi, nghẹt mũi, khó thở nhẹ.
• • Ở trẻ nhỏ, có thể xuất hiện nôn ói, tiêu chảy, bỏ bú hoặc quấy khóc nhiều.

Các triệu chứng thường kéo dài 5–7 ngày, nhưng cảm giác mệt mỏi có thể tồn tại lâu hơn, khiến trẻ biếng ăn, giảm sức học tập và vui chơi.

2. Những biến chứng nguy hiểm không thể xem nhẹ

Không ít phụ huynh vẫn cho rằng cúm là bệnh “vặt”, chỉ cần nghỉ ngơi và uống thuốc hạ sốt là khỏi. Tuy nhiên, bệnh cúm có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở các nhóm nguy cơ cao như:

• • Trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi
• • Người cao tuổi
• • Phụ nữ mang thai
• • Người mắc bệnh mạn tính (tim mạch, tiểu đường, hen phế quản, suy giảm miễn dịch...)

► Các biến chứng thường gặp bao gồm:

• • Viêm phổi do virus hoặc bội nhiễm vi khuẩn – đây là biến chứng nguy hiểm nhất, có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
• • Biến chứng tim mạch như viêm cơ tim, viêm màng ngoài tim, có thể gây rối loạn nhịp tim, suy tim.
• • Suy đa cơ quan trong các trường hợp cúm nặng, đặc biệt ở người có nền bệnh lý phức tạp.
• • Đối với phụ nữ mang thai, cúm có thể gây sảy thai, sinh non hoặc ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.

Không chỉ là những biến chứng y khoa, cúm còn gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống: trẻ nghỉ học dài ngày, cha mẹ phải tạm nghỉ việc chăm con, người bệnh mệt mỏi kéo dài sau giai đoạn hồi phục.

3. Làm gì để phòng ngừa bệnh cúm mùa?

3.1. Tiêm vắc-xin cúm hàng năm – Lá chắn quan trọng nhất

Tiêm vắc-xin cúm là biện pháp phòng ngừa chủ động và hiệu quả nhất, được khuyến cáo bởi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế Việt Nam.
Vắc-xin giúp cơ thể tạo miễn dịch chống lại các chủng virus cúm đang lưu hành, giảm nguy cơ mắc bệnh, giảm mức độ nặng và ngăn ngừa biến chứng.

Các chuyên gia khuyến cáo mỗi năm nên tiêm nhắc lại một lần, vì virus cúm có khả năng biến đổi liên tục.
Những nhóm đối tượng cần đặc biệt tiêm phòng gồm:

• • Trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên
• • Người trên 60 tuổi
• • Phụ nữ mang thai hoặc đang dự định mang thai
• • Người mắc bệnh mạn tính (hen suyễn, tim mạch, tiểu đường, suy gan, suy thận...)
• • Nhân viên y tế, giáo viên, người làm việc trong môi trường đông người

Tiêm vắc-xin không chỉ giúp bảo vệ bản thân mà còn tạo miễn dịch cộng đồng, hạn chế lây lan virus trong gia đình và xã hội.

3.2. Giữ vệ sinh cá nhân – cắt đứt đường lây truyền

Song song với tiêm chủng, các biện pháp vệ sinh hằng ngày đóng vai trò cực kỳ quan trọng:

• • Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch ít nhất 20 giây, đặc biệt sau khi ho, hắt hơi, hoặc trước khi ăn.
• • Che miệng khi ho hoặc hắt hơi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay áo, không dùng lòng bàn tay.
• • Đeo khẩu trang đúng cách khi đến nơi đông người hoặc khi có triệu chứng đường hô hấp.
• • Khử khuẩn định kỳ các bề mặt hay tiếp xúc như tay nắm cửa, điện thoại, bàn phím.
• • Giữ nhà cửa thông thoáng, mở cửa sổ để lưu thông không khí.

3.3. Hạn chế lây nhiễm trong cộng đồng

Nếu có biểu hiện cúm, hãy ở nhà nghỉ ngơi, tránh đến nơi công cộng, trường học hoặc cơ quan.
Người bệnh chỉ nên trở lại sinh hoạt bình thường sau ít nhất 24 giờ kể từ khi hết sốt.
Trong thời gian bị bệnh, tránh tiếp xúc gần với trẻ nhỏ và người cao tuổi để giảm nguy cơ lây lan.

3.4. Tăng cường sức đề kháng

Một cơ thể khỏe mạnh là hàng rào phòng thủ tự nhiên chống lại virus cúm. Hãy duy trì:

• • Giấc ngủ đủ từ 7–8 giờ mỗi ngày
• • Chế độ ăn đa dạng, bổ sung thực phẩm giàu vitamin C, D và kẽm
• • Tập luyện thể dục thường xuyên
• • Uống đủ nước, tránh để cơ thể mất nước khi thời tiết hanh khô
• • Giữ tinh thần lạc quan, giảm căng thẳng, bởi stress kéo dài cũng làm suy yếu hệ miễn dịch

Lời khuyên từ bác sĩ

Cúm mùa không đơn giản là cảm lạnh – đây là căn bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu chủ quan.
Việc chủ động tiêm vắc-xin hằng năm, kết hợp giữ vệ sinh cá nhân và lối sống lành mạnh, là cách thiết thực nhất để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, trẻ nhỏ và người thân trong gia đình.

Trong trường hợp có triệu chứng sốt cao, ho nhiều, mệt mỏi kéo dài hoặc khó thở, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và hướng dẫn điều trị phù hợp, tránh tự ý dùng thuốc kháng sinh hoặc thuốc kháng virus không theo chỉ định.

Cùng Bệnh viện Quốc tế Tâm Trí Hồng Ngự chủ động phòng ngừa cúm mùa

Bệnh viện Quốc tế Tâm Trí Hồng Ngự luôn đồng hành cùng cộng đồng trong các chương trình tuyên truyền và phòng bệnh theo mùa.
Đội ngũ bác sĩ Nhi, Nội tổng quát và Y học dự phòng của bệnh viện thường xuyên khuyến cáo người dân – đặc biệt là phụ huynh có trẻ nhỏ – cần quan tâm đến việc tiêm ngừa định kỳ, theo dõi sức khỏe hô hấp và nâng cao miễn dịch tự nhiên cho trẻ.

Mùa cúm đang vào giai đoạn cao điểm, hãy cùng nhau tạo nên “lá chắn vững chắc” bảo vệ sức khỏe gia đình, giữ trọn niềm vui trong mỗi ngày học tập và làm việc.